I-syndrome yintsana yokufa ngokukhawuleza (i-SIDS) iyona nto ibangela ukufa kubantu abantwaba phakathi kweminyaka eyi-1 neye-12 kwihlabathi eliphuhlisiwe. Nangona le nani-manani, i-causes (okanye ibangela) ye-SIDS ihlala ingummangaliso. Nangona kunjalo, uphando lunokuthi lucacise ukukhanya ngokubakho ubuncinane bokuba ezinye zezi ziko.
Yintoni ebangela i-SIDS?
Isizathu esicacileyo seSIDS asiyazi.
Kungenzeka ukuba kukho ezininzi izizathu zokuthi iintsana ziyafa ngokungalindelekanga ukuba asizange sithole. Kungenzeka ukuba kukho izinto ezibangela ukufa kweintsana ezingahambelane. Okanye kunokwenzeka ukuba kukho izizathu ezibangelwayo ininzi yokufa abaphandi abangabonakali. I-SIDS iyintliziyo ephazamisayo kunye neemeko eziphazamisayo kwizigidi zabantu eziye zachaphazela. Ngenxa yokuba imfihlakalo enjalo, kuye kwaba nophando olubalulekileyo kunye nomsebenzi ukuzama ukunciphisa inani lokufa kwi-SIDS kwaye sinqume ukuba kukho into ethile engayibangela.
Uphando olushicilelwe ngo-2010 olusekelwe kwiimviwo zokufa emva kokufa kweentsana ezifayo kwi-SIDS zafumana amanqanaba aphantsi e-serotonin kubuninzi beintsana. Nangona kunjalo, uphando olushicilelwe ngo-2017 lufumene amanqanaba okwandiswa kwe-serotonin egazini leentsana ezafa kwi-SIDS. Ezi zifundo zingabonakala ziphikisana kodwa zithathwa ndawonye, oku kungabonisa ukuba amanqanaba angabonakaliyo we-serotonin-nokuba ayanda okanye ancipha - angadlala indima ekufeni kweentsana ezazingachazwanga ngaphambili.
Yintoni uSerotonin?
I-Serotonin yikhemikhali ekhishwe kwiisensi ze-nerve-ezibizwa ngokuba yi-neurotransmitter-echaphazela phantse yonke indawo yomzimba. Inceda ukulawula ukutya, ukulala nokugaya. Ingakumbi ifunyenwe kwinkqubo yokutya kodwa ikhona kwiiseli zegazi kunye nenkqubo yesantya ephakathi.
I-Serotonin ilawula amaninzi amaninzi omzimba kwaye ixanduva lwemisebenzi emininzi. Izinto ezimbalwa ezichaphazelayo ziquka:
- Mood
- Ku philiswa
- Impilo yeThambo
- Ukukhuthaza isicathulo sokusasazeka
- Ukulawula ukuhamba kweembilini kunye nomsebenzi wesilonda
- Ukuqhawula igazi
- Umsebenzi wesondo
I-Serotonin inexanduva lokuvuselela ingqondo ngokuvuka nokulala. Kucatshangelwa ukuba amanqanaba angavamile angenza kube nzima ukuba umntwana avuke xa ephefumula ngokungasebenzi. Xa umntwana elala ebusweni okanye ebusweni bakhe ngokubhekiselele kwinto epholileyo, unokuphefumula kakhulu i-carbon dioxide. Nangona intsana enezinga eliqhelekileyo le-serotonin inokuphakamisa ngokwaneleyo ukujika ikhanda okanye ukugqithisa, kucatshangelwa ukuba iintsana ezinamazinga angavumelekanga.
Into onokuyenza
Ukulahlekelwa ngumntwana ngenye yeemeko ezibuhlungu kakhulu ezinokuthi zenzeke kunoma yimuphi umzali. Ukungazi ukuba kwenzeka ntoni na okanye kutheni kwenzeka into ekhohlakeleyo kunye neyobuhlungu kubantwana abalahlekelwa abantwana babo kwi-SIDS. Kule ngongoma, oku kufelwa kubanzi kakhulu. Nangona kunjalo, kukho izinto onokuzenza ukuze unciphise umngcipheko wokuba umntwana wakho uya kufa kwi-SIDS.
- Beka umntwana wakho emhlane ukuze alele-esi sincomo kuphela sinciphise kakhulu izinga lokufa kwe-SIDS kwiminyaka emva nje.
- Gwema ukulala ngokubambisana.
- Beka umntwana wakho kwisikhumba ngephepha elifakwe kuphela. Susa izambatho, izilwanyana ezixutywe, imithwalo kunye nayiphi na into evulekile. Ezi zinokubambisa ubuso bomntwana bakho kwaye zibangele ukuhluthwa.
- Gwema ukutshaya nokusela ngexesha lokukhulelwa-uphando luye lwabonisa ukuba ezi zenzo zinganciphisa amanqanaba e-serotonin kwiintsana, ezinokuzibeka emngciphekweni ophezulu we-SIDS. Banoxanduva lweminye ingozi yempilo yabantwana, abantwana kunye nabantu abadala.
- Ukusebenzisa i-pacifier kunokunceda ukugcina umntwana evulekile. Nangona kunjalo, akukho mfuneko yokuphoqeleka ukusetyenziswa kwe-pacifier ukuba umntwana wakho ngokwemvelo uyisisitye okanye uyithandi i-pacifier. Ukusetyenziswa kwe-pacifier kubantwana abancinciweyo akunconywa de kube yinyanga eneminyaka eli-1 ngenxa yokudideka kweengono .
- Musa ukubeka umntwana wakho elele esihlalweni, isepha, ibhedi yamanzi, okanye ezinye iindawo ezithambileyo.
- Indawo ekhuselekileyo yentsana yakho yokulala isendlwini enye kunye nawe-malunga nobude bengalo-kwisikhumba sakhe.
- Gwema ukusebenzisa i-criby criby bumpers. Ukuba usebenzisa i-bumpers, kufuneka babe yincinci, i-tight-fit, kwaye ikhuselekile.
Zonke ezi ziphakamiso zenziwa ukunciphisa ithuba lokuba umntwana wakho uya kubambelela kwindawo apho ehlaziya khona i-carbon dioxide. Ngokusekelwe kwiziphumo zezi zifundo, abaphandi bakholelwa ukuba kunokwenzeka ukuba ngelixa iintsana eziqhelekileyo ze-serotonin zinokuvuka kwaye zihambele xa kwenzeka, abo abanamazinga ase-serotonin angaqhelekanga. Xa umntwana unamathele kule ndawo kwaye akavuki, kunokukhokelela ekufeni kwakhe ngenxa yokungabikho kwe-oxygen okanye i-carbon dioxide. Le ngcamango ayizange iboniswe, kodwa uphando oluninzi lwenziwe ngokusekelwe kwiziphumo zezi zifundo.
Igama elivela kwi-Verywell
I-SIDS yindlela ebuhlungu kunye neyobuhlungu yokulahlekelwa ngumntwana. Kukho kakhulu kangangokuba asiyazi ukuba kutheni abantwana befa ngenxa yesizathu esicacileyo. Uphando malunga nezizathu ezinokubangela ukuba lukhanyise enye yemithombo. Kunokwenzeka-kwaye mhlawumbi-ukuba kukho ezinye izizathu iintsana ezifa ngokungalindelekanga ngokunjalo. Siyathemba, siya kuba nezimpendulo ezicacileyo kunye nezindlela zokuthintela oku kufelwa kungekudala.
> Imithombo:
> Bright FM, Byard RW, Vink R, Paterson DS. I-Medullary Serotonin Neuron Iimeko ezingaqhelekanga kwiQela lase-Australia leSantry Death Syndrome. J Neuropathol Exp Neurol . 2017; 76 (10): 864-873. i-doi: 10.1093 / jnen / nlx071.
> Iintsana ze-SIDS zibonisa ukungabonakali kwiNgingqi yeBongo Ukulawula ukuphuza, Intliziyo yeSerotonin-Ukusebenzisa iiCells zeBongo ezichaphazelekayo kwizinto ezingaqhelekanga. https://www.nichd.nih.gov/news/releases/pages/sids_serotonin.aspx.
> IiSIDS ezixhaswe kwiNqanaba elisezantsi leSerotonin. Iziko zeSizwe zezeMpilo (NIH). https://www.nih.gov/news-events/news-releases/sids-linked-low-levels-serotonin. Ipapashwe ngo-Agasti 12, 2015.
> Izindlela Zokunciphisa Ubungozi be-SIDS kunye nezinye izizathu zokulala zoMntwana. https://www.nichd.nih.gov/sts/about/risk/Pages/reduce.aspx.