I-Correlation vs I-Causation ekuhloliseni iingozi zokungabikho komtshato
Izinto zokungabikho komngcipheko kunye neengxaki zokuxhatshazwa - Yintoni eyahlukileyo?
Kudideka kakhulu ukuba ufunde nantoni na ngezizathu zokungahambi kakuhle , ngenxa yokuba kukho ulwazi oluninzi oluphikisanayo ngaphandle. Ezinye iingcamango zichazwa njengezizathu endaweni enye kunye neengcinga zenye. Ngokomzekelo, usenokuba ufunde kwindawo enye "uxinzelelo lubangele ukulahleka," kodwa kwenye indawo, unokufunda, "akukho bungqina bokuba ukuxinezeleka kunokubangela ukulahleka." Yintoni inika?
Impendulo ihlala ididekile phakathi kokukhulelwa kwesisu kunye neemeko zokungabikho komngcipheko . Ezi zibini azifani, kwaye ukuqonda ukuhlukana kubalulekile xa uzama ukutolika ulwazi kwi-intanethi. Ukuba uwake wayiva ilizwi elidala lokuba "ukulungiswa akusikho imbangela," uyazi kakuhle le ngxaki. Kungenxa yokuba izinto ezimbini ezidibeneyo ngokulandelelana akuthethi ukuba enye ibangela enye.
Umzekelo wokungafani phakathi koBumbano kunye neCausation
Ukuqonda ukuba kutheni ukulungelelanisa kungalingani nolu hlobo ngokubangela ukuphuphuma kwesisu, makhe sibone umzekelo. Ucwaningo luye lwabonisa ukuba abafazi abaneengxaki zezinyo (isifo se-periodontal) banakho ukubeletha ngaphambi kwesikhathi, banabantwana abanesisindo sokuzalwa esincinane, kwaye mhlawumbi banokungaphili.
Kodwa ngaba oko kuthetha ukuba iingxaki zinozinyo zibangele ukukhulelwa kwengxaki? Kunokwenzeka. Ukubola kwezinyo iibhaktheriya zinokuthi zifake ngokucacileyo uhlobo oluthile lwezinto ezingabonakaliyo ezibangelwa umsebenzi wokuqala.
Kodwa zikho ezinye izizathu ezifanelekileyo zokuba kutheni kubekho unxibelelwano. Umzekelo, ukutshaya kwandisa umngcipheko wokubola kwezinyo kunye nokuzalwa ngaphambi kokuzalwa, njengoko unesifo sikashukela. Abasetyhini abanezinyo zokubola bangenako ukufumana ingenelo efanelekileyo yamazinyo, oku kuthetha ukuba abanako ukunakekelwa kwempilo ngokwaneleyo, kwaye ngoko ke abanako ukunyamekela oko kunokuthintela ukuzalwa ngaphambi kokuzalwa.
Ngale ngcaciso echaziweyo, ukubola kwezinyo kungathetha ukuba umfazi uye wandisa ingozi yokuzalwa kwangaphambi kokuzalwa kwaye kungekhona ukuba ukubola kwezinyo nguye obangela ukuba umntwana azalwe ngaphambi kokuzalwa. Ngaloo ndlela, ukubola kwezinyo kuya kuba ngumngcipheko wokuzalwa kwangaphambi kokuzalwa kodwa kungekhona isizathu sokuzalwa kwangaphambi kokuzalwa.
Umzekelo oqhele ukusetyenziswa ukubonisa indlela ephawulekayo ngayo umahluko phakathi kokulungiswa kunye necausation yinto yokutya amaqanda e-ayisikrimu kwaye ugxobhoze echibini. Kukho ulungelelwano oluqinileyo phakathi kokutya ukutya kwe-ayisikrimu kunye nekhefu lokucwina, kodwa oko akuthethi ukuba ukutya i-ice cream cone kubangela ukudilika. Kunoko, zombini imisebenzi iyakwenzeka kakhulu kwiinyanga zasehlotyeni.
Ulungelelaniso kunye neCausation kuPhando loPhathoxo
Le ndlela iyasebenza kwiinkcazo ezimbalwa malunga nokukhulelwa kwesisu. Kukho imiba yezinto ezidibene nomngcipheko wokuphulukana nokuphambana nokuphanda, kwaye abaphandi baye bathi ininzi yale micimbi inokubangela ukuba i-miscarriages, kodwa bambalwa kakhulu kwezo ngcamango zibonakaliswe.
Ukubuyela kumzekelo woxinzelelo, uphando luye lwabonisa ukuba ukuxinezeleka okukhulu kunxulumene nomngcipheko wokukhulelwa komzimba , kodwa akukho mntu uyazi ngolu hlobo nokuba uxinzelelo lwangempela lubangele ukuphuma kwesisu ngenxa yento efana nokushintsha kwe-hormonal emzimbeni okanye ukuba kukho enye inkcazelo.
Ngokomzekelo, uxinzelelo lithetha ukuba abafazi banako ukusela utywala okanye ukubandakanyeka kwezinye iindlela zokuzimela ngokuzimeleyo umngcipheko wokukhulelwa kwesisu.
Ukongezelela, kunzima ukufunda igalelo lokuxinzezeleka kokukhulelwa nokulahleka kokukhulelwa. Kuya kuba yinto engacwangciswanga ukuba "uxinzelele" iqela labasetyhini ukuba babone ukuba banamathuba amaninzi ngaphezu kweqela elifanayo labasetyhini abakhulelweyo abangazange bagxininiswe. Izifundo zijonge ulwazi olufana nomngcipheko ongezantsi wokukhulelwa kwesisu ngexesha lokuncipha kwezoqoqosho, kodwa kukho izinto ezininzi ezinzima ukulawula kwizifundo ezifana nalezi.
Omnye umzekelo uluvo lokuba iphresterterone ephantsi ibangela ukulahleka kwemithwalo.
Abasetyhini abangenayo i-progesterone, banokuphikisana kakhulu nokuba ngaba i-progesterone ephantsi iyona nto ibangelwa ukutshatyalaliswa komzimba okanye nokuba yinto nje into yokuba ukukhulelwa kulungele ukulahleka.
Ezinye izinto ezifunyenwe ngumbandela ziye zahambelana nobungozi bokungabikho komzimba kwixesha elidlulileyo kodwa azizange ziboniswe ukuba zenze ukulahleka kwamathambo. Ezinye zazo zingabangela ukulahleka kwezinto eziphathekayo, kodwa ezininzi zazo zingenako.
- Ukukhishwa kwesisu kwangaphambili
- Unina uneminyaka engaphezulu kwama-35
- Ukutshaya
- Ukuzivocavoca ngokukhawuleza ngexesha lokukhulelwa
- Ukutya okuphezulu kwamafutha atshintshe
- Ukusela kakhulu ikhofi ngexesha lokukhulelwa
- Ukunyanya
- Iiseli zokubulala zendalo
- Utshintsho lwezityalo zeMTHFR
- I-bacterium vaginosis
Yintoni enokuyenza malunga neengxaki zobungozi bokuhlala ngaphandle
Ngoko oko kuthetha ntoni kumntu ofuna umngcipheko ophantsi kakhulu wokukhulelwa kwesisu? Ewe, iimeko ezimbalwa zobungozi bokungaphumi komzimba zizinto ezingekho kakuhle kwimpilo yakho kwaye awukwazi ukungahambi kakuhle ngokuzama ukujongana nabo. Ngokomzekelo, ukuba ubhema, ukuyeka ukutshaya akuyiyo ingcinga embi. Kucacisa ukuba uzame ukujongana nale miba ebomini bakho ukuze uphucule impilo yakho yonke. Umngcipheko ophantsi wokukhulelwa kwesisu ungaba yinzuzo enkulu.
Ukwazi Izinto ezinobungozi, Ungazigxeka ukuba awukhethi
Ngelo xesha, akufanele ujonge emva kwexesha kwaye uzama ukugxeka ukulahleka okuthe ngqo kwimeko enoba ungayenza. Ngaphandle kokuba oogqirha bevavanya kwiisisu ezivela ekuphumuleni kwakho, awukwazi ukuba yintoni eyabangela ukuphuphuma kwesisu-kwaye nangokuvavanya, usenokuba ungazi. Nangona uthe wadla amaninzi weetranstiki ngexesha lokukhulelwa kwakho, umzekelo, oko akuthethi ukuba unokuthi uthathe amafutha atshintshe kubangele ukukhulelwa kwakho. Kungenzeka ukuba i-trans oil ayinayo nayiphi na impembelelo. Kodwa ngokuqinisekileyo uluvo olungileyo ukujongana ne-fat fat yakho ekudleni kwixesha elizayo ngenxa yezizathu ezininzi ezingenanto ephathelene nokukhulelwa kwesisu.
Kwalabo Abanemibandela Engaqhelekanga
Ukongezelela, ukuba unesiphelo esilaphayo, unokukhetha ukusebenzisana nodokotela okhuthaza unyango olungenakuvuthwa ngokubhekiselele kumngcipheko onokuthi ungabangelwa yiphutha. Olu lukhetho oluqondakalayo, nangona kubulumko ukuhlala uqonda ukuba zeziphi iindlela ezithengiswayo ngaphandle kokungqiniswa ukuze kugcinwe ukulindela.
Imithombo:
Bruckner, T., Morensen, L., kunye no R. Catalano. Ukulahleka kokunyamekela kweDesignancy eDenmark emva kokuhlaselwa koqoqosho. I-American Journal ye-Epidemiology . 2016. 183 (8): 701-8.
ITurton, M., kunye neC. Afrika. Ubungqina obuninzi beZifo zePeridontal njengeSikhonkco soMngcipheko weZiphumo eziMbi zokuZithatha. Journal International Dental Journal . 2016 Disemba 17. (i-Epub ngaphambi kokuprinta).